Serdecznie zapraszamy naukowców i muzealników na drugą konferencję zorganizowaną w ramach projektu badawczego „Infrastruktury Pamięci”. W ubiegłym roku w Niemieckim Instytucie Historycznym w Warszawie analizowano koncepcję zwrotu infrastrukturalnego w badaniach nad pamięcią, koncentrując się przede wszystkim na analizie wystaw historycznych. W tym roku, podczas wydarzenia zorganizowanego przez Uniwersytet Łódzki, organizatorzy wysuwają na pierwszy plan sztukę.

Praktyki artystyczne odgrywają coraz ważniejszą rolę w rozwijaniu nowych sposobów poruszania trudnej przeszłości we współczesnych wystawach. Muzea historyczne, etnograficzne i sztuki, a także inne instytucje pamięci, tworzą nowe narracje i doświadczenia poprzez rekontekstualizację obiektów ze swoich kolekcji, ujawnianie dawniej wypartych aspektów przeszłości i prezentowanie znanych wydarzeń z różnych perspektyw. Zapraszanie artystów i interwencji kuratorskich sprzyja nowym kierunkom w praktykach instytucjonalnych i redefiniuje sposób, w jaki podchodzimy do trudnej przeszłości i ją rozumiemy.

Naukowcy szeroko dyskutowali na temat dzieł sztuki odnoszących się do wspomnień trudnej przeszłości w kontekście narracji i znaczeń. Znacznie mniej uwagi poświęcono strategiom kuratorskim stojącym za wystawami podejmującymi te tematy. W dużej mierze pomijano jednak przyziemne czynniki warunkujące tworzenie wystaw, takie jak dostępne zasoby, ramy administracyjne, instytucjonalne konwencje i praktyki, przestrzenie wystawiennicze i technologie ekspozycji. Czynniki te na różne sposoby kształtują narracje i doświadczenia wystawiennicze.

Aby zbadać pozornie „banalne”, a jednak ważne aspekty tworzenia wystaw i pamięci, organizatorzy konferencji zwracają się ku badaniom infrastruktury. Zgodnie z tą perspektywą, infrastruktury obejmują wszelkiego rodzaju czynniki tła, które umożliwiają, wspierają i kształtują inne rzeczy i praktyki. Podobnie, artystyczne i kuratorskie próby kwestionowania i redefiniowania naszych wizji przeszłości poprzez wystawy zależą od mniej lub bardziej ukrytych aspektów infrastrukturalnych, które współdecydują o ich pojawieniu się i odbiorze publicznym.

Opierając się na badaniach infrastrukturalnych i najnowszych badaniach nad infrastrukturą artystyczną, organizatorzy pragną zachęcić do refleksji nad różnymi czynnikami materialnymi i niematerialnymi, które warunkują tworzenie wystaw poświęconych trudnej przeszłości i wpływają na jej narrację i doświadczenia. Czynniki te obejmują między innymi zbiory archiwalne i muzealne, wymogi konserwatorskie, projekt przestrzeni wystawienniczej, formaty instalacji i technologie ekspozycji, ramy prawne, strategie zarządzania i źródła finansowania instytucji kultury, praktyki edukacyjne, rozwój publiczności, public relations, prawo i politykę dotyczącą osób niepełnosprawnych, protokoły i standardy bezpieczeństwa, sieci współpracy oraz procesy biochemiczne i biotyczne ekofakty.

Z uwagi na fakt, że konferencja jest finansowana przez Polsko-Niemiecką Fundację na rzecz Nauki, organizatorzy są szczególnie zainteresowani artykułami dotyczącymi trudnej polsko-niemieckiej przeszłości, a mianowicie II wojny światowej i Holokaustu. Mile widziane są również propozycje dotyczące wystaw poświęconych innym formom i historiom prześladowań, wojen i przemocy z Europy Środkowo-Wschodniej i spoza niej. Poszukiwane są artykuły naukowe prezentujące historie wystaw infrastrukturalnych, a także autoetnograficzne analizy praktyk artystycznych, kuratorskich i instytucjonalnych.

Językiem konferencji jest język angielski. Organizatorzy są otwarci na zgłoszenia z dowolnej dyscypliny, a także na prace transdyscyplinarne. Konferencja odbędzie się na Uniwersytecie Łódzkim w dniach 16–18 września 2026 r. Uczestnicy konferencji proszeni są o przesłanie streszczenia i biografii. Wystąpienia nie powinny trwać dłużej niż 20 minut. Organizatorzy pokrywają koszty podróży i zakwaterowania zaproszonych prelegentów. Wybrane artykuły będą rozpatrywane pod kątem publikacji w czasopiśmie naukowym lub monografii zbiorowej o znaczeniu międzynarodowym.

Organizatorzy: Tomasz Załuski i Agnieszka Rejniak-Majewska (Uniwersytet Łódzki)

Zgłoszenia: Prosimy o przesłanie tytułu, streszczenia (ok. 250 słów) i krótkiej biografii (ok. 150 słów) drogą mailową do Agnieszki Rejniak-Majewskiej (agnieszka.rejniak@uni.lodz.pl) do 30 kwietnia 2026 r. O udziale poinformujemy do 31 maja 2026 r.

Pełne call for papers: https://arthist.net/archive/51957