Centrum Studiów Doktoranckich UMPRUM (Wyższa Szkoła Rzemiosła Artystycznego w Pradze) z przyjemnością zaprasza na międzynarodową konferencję poświęconą materiałom i materialności w metodologii historii sztuki. Dwudniowa konferencja odbędzie się w dniach 1–2 października 2026 r. w Pradze.

Odwołanie się do zwrotu materialnego, językowego lub obrazowego stało się dla historyków sztuki wygodnym sposobem rejestrowania zmian metodologicznych. Jednak takie określenia grożą zatuszowaniem bardziej stopniowych transformacji lub precedensów historiograficznych.

Jeśli rozumiemy obiekty naszych badań jako cichych posłańców (Dupré, 2011), to właśnie ich materiał stanowi podstawę ich siły komunikacyjnej. W dyscyplinie, która pozornie jest zorientowana na przedmioty, można by oczekiwać, że materiał będzie fundamentalnym punktem badań. Jak zauważył Ernst Gombrich, nawet najzwyklejszy przedmiot, taki jak filiżanka do herbaty, rodzi pytania zakorzenione w jego substancji, zachowaniu fizycznym i sposobie produkcji (Gombrich, 1988). Obiekt może prowadzić do wielu nurtów analizy, jednak to sam materiał w pierwszej kolejności uruchamia te pytania.

Tym niemniej, jak pokazuje sam zwrot materialny, zainteresowanie materiałem stopniowo zeszło na dalszy plan, przyćmione przez podejścia, które faworyzowały kwestie formalne lub ikonograficzne.

Jeśli zwrot materialny można rozumieć jako zaproszenie do ponownego zbadania historii samej dyscypliny (Fricke i Lehmann, 2024), to zbliżająca się konferencja stara się go kontynuować, uwzględniając bardziej horyzontalne perspektywy i mikrohistorie.

W zaproszeniu do nadsyłania referatów wymieniono pytania i tematy, które zostaną poruszone podczas konferencji – pełne Call for Papers: https://www.umprum.cz/cs/web/student/centrum-doktorskych-studii/call-for-papers-thinking-with-materials-across-histories-and-practices

Konferencja odbędzie się stacjonarnie, ale możliwy jest również udział online. Głównym językiem wydarzenia będzie angielski, a referaty nie powinny przekraczać 20 minut. Do aplikowania organizatory szczególnie zachęcają doktorantów i młodych naukowców. Aby zgłosić referat, należy przesłać abstrakt (200–300 słów) wraz z krótką biografią (do 150 słów) do: monika.drlikova@umprum.cz oraz david.blaha@umprum.cz</a span> do 31 marca 2026. Powiadomienia o akceptacji zostaną rozesłane do końca kwietnia 2026.

Nie ma opłaty konferencyjnej. Organizatorzy zapewnią wyżywienie dla wszystkich prelegentów w trakcie trwania konferencji, a także planują zapewnić wsparcie finansowe na pokrycie kosztów podróży; zwrot kosztów będzie uzależniony od bieżących ustaleń dotyczących finansowania. Po potwierdzeniu finansowania uczestnicy zostaną poinformowani o tym fakcie.

Komitet organizacyjny:
David Bláha, Denisa Dolanská, Monika Drlíková, Tomáš Klička, Veronika Králíková Červená, Veronika Soukupová