nr 6 (2012)
W SPRZEDAŻY

Kultura i polityka

Dzieje ludzkości przynoszą wystarczająco dowodów na coś, co nazywać można zasadą wspomagania. Wszak artyści wspomagali talentami niejeden reżim, ale też niejeden upadek tyrana odbył się przy ich udziale. Co więcej władza sztuki może być równie atrakcyjna jak każda inna forma władzy. Aby sprowokować do przemyśleń, przyglądamy się mariażowi kultury z polityką w rozmaitych odcieniach, dawniej i dziś.

„Sztuka jako spontaniczna wypowiedź życia stawia zadania etyce – nie przeciwnie – pisał Bruno Schulz do Witkacego. – Gdyby sztuka miała tylko potwierdzać […], byłaby niepotrzebna”. Opinia ta pozostanie tak samo prawdziwa również wtedy, gdy w miejsce etyki wstawimy politykę i władzę, swoją drogą dziś może ona oznaczać także tę sugestywną władzę nauk ekonomicznych. Ideał ideałem, a dzieje ludzkości przynoszą wystarczająco dowodów na coś, co Anda Rottenberg nazywa zasadą wspomagania. Artyści wszak wspomagali talentami niejeden reżim, ale też niejeden upadek tyrana odbył się przy ich udziale. A jeśli władza sztuki może być równie atrakcyjna jak każda inna forma władzy? Jekatierina Andriejewa pokazuje, że dzieło sztuki jako protest przeciwko przemocy, jako oskarżenie reżimu może dziś w jednej chwili obiec świat, zwielokrotnione w środkach masowego przekazu. Rodzi się więc pytanie, w jaki sposób dzieło zyskuje tę władzę: dzięki swojej doskonałości, jak uważano niegdyś, czy też skutkiem pracy powielających je mediów. Treść numeru dopełniają: Ivan Čolović, który analizuje półwiecze układu między polityką a kulturą w Serbii, Bożena Gierat‑Bieroń, podejmująca podobny trop i przyglądająca się pojęciu polityki kulturalnej oraz jej demokratycznym i totalitarnym wcieleniom, oraz Janusz Sepioł, kreśląc potencjalne scenariusze dla naszego regionu z perspektywy geopolityki, nawet jeśli niechętnie widzianej w towarzystwie kultury, to jednak i w jej sferze wiele znaczącej. Światło na sytuację bieżącą rzucają uwagi Katarzyny Jagodzińskiej i Żanny Komar na temat „kryzysów muzealnych” na Węgrzech i Ukrainie oraz Draga Jančara o niepoprawności politycznej Iva Andricia.

KUP NUMER

Całe artykuły z tego numeru

Copyright © Herito 2020